عمل جراحی بینی یکی از پرطرفدارترین جراحیهای داخل کشور ما است. این عمل البته در سراسر دنیا هواداران زیادی دارد. جراحی زیبایی بینی میتواند مشکلات عملکردی بینی را برطرف کرده و زیبایی، تعادل و هماهنگی را به چهره افراد بازگرداند. با وجو تمام فوایدی که این عمل دارد، اما ممکن است برخی بیماران دید خوبی نسبت به این عمل نداشته و از انجام آن هراس داشته باشند. برخی از افرادی که خود را برای عمل آماده میکنند نیز با استرس عجیبی روبرو میشوند. در این مقاله قصد داریم درباره استرس قبل از عمل بینی و نحوه مدیریت یا کاهش آن اطلاعاتی به شما ارائه دهیم. اگر شما هم قبل از عمل خود استرس و اضطراب دارید حتما این مقاله را بخوانید.
علت اضطراب و استرس قبل از عمل بینی چیست؟
استرس و اضطراب در اغلب موارد ناشی از عدم آگاهی و ترس از چیزی است. زمانی که اطلاعات کافی در خصوص یک پدیده یا چیزی نداشته باشیم، به شدت از آن میترسیم و ممکن است استرس یا اضطراب زیادی را تجربه کنیم. همچنین داشتن یک تجربه بد در خصوص چیزی میتواند باعث شود ما استرس بگیریم. در خصوص استرس قبل از عمل بینی نیز این قضیه صادق است. یعنی بی اطلاعی از عمل بینی ( یعنی آنچه قبل ، حین و بعد عمل رخ می دهد) می تواند نقش مهمی در شکل گیری و افزایش استرس داشته باشد. برای امادگی بیشتر و کاهش استرس عمل بینی میتوانید به صفحه آمادگی های قبل از عمل بینی مراجعه کنید.
روش های کاهش استرس قبل عمل بینی
1. هرچیزی که در ذهنتان است را با جراح در میان بگذارید
شما یک جلسه ارزیابی نسبتا طولانی مدت با جراح بینی خود دارید. طی این جلسه همه (آزمایش های قبل از عمل بینی) و هرچیزی که برای عمل لازم باشد، از شما درخواست خواهد کرد. در این جلسه باید هرچیزی که در ذهنتان است را از جراح بپرسید. از چیزی نترسید این حق شما است که بدانید. و از همه چیز آگاه شوید. جراح وظیفه دارد هر چیزی که برای راحتی بیمار و جلب اطمینان او لازم است را بدون فوت وقت به بیمار توضیح دهد. از ترس های خود به جراح بینی بگویید، تصاویر قبل و بعد بیماران قبلی را ببینید و درباره تجربه جراحی هایی که دکتر جراحی بینی شما انجام داده بیشتر بپرسید. این ها باعث کاهش استرس قبل از عمل بینی شما خواهد شد.
2. تمرینات و روش های آرامشبخش را امتحان کنید
گاهی اوقات میتوانید بدترین نوع استرسها و اضطرابها را با تکنیکهای بسیار ساده مدیریت کرده و به کنترل خود در بیاوریم. اگر هنوز با استرس قبل از عمل بینی روبرو هستید میتوانید کمی در اینترنت جستجو کرده و درباره روش های آرامش بخش زیر بیشتر جستجو کنید و اطلاعات تازه و قابل فهمی درباره آن ها به دست بیاورید:
- انواع تمرینات آرامش بخش و ساده یوگا
- تمیرین آگاهی از تنفس (تنفس عمیق)
- انجام مدیتیشن و مراقبه
- هیپنوتیزم در خانه یا نزد یک متخصص سلامت روان
- ماساژ بخش های مختلف بدن و ریلکس کردن عضلات آن
- هنر رزمی تای چی
- و سرانجام طب سوزنی
3. تنها به چیزهای مثبت فکر کنید
شاید باورتان نشو اما داشتن تصورات مثبت چند روز قبل از عمل تاثیر بسیار زیادی روی کاهش استرس قبل از عمل بینی دارد. هرچه بیشتر به وقایع یاخاطرات مثبت خود فکر کنید و دید بهتری نسبت به اطراف خود داشته باشید، بهتر میتوانید به استقبال عمل زیبایی بینی خود بروید و نتیجه عمل شما نیز بهتر خواهد شد. زیرا هرچه شما در وضیعت سالم و ایده آل تری قرار داشته باشید، عوارض و خطرات عمل بینی شما نیز به مراتب کاهش خواهد یافت و عمل موفقیت آمیزی را پشت سر خواهید گذاشت.
4. بیهوشی هیچ ترسی ندارد از آن هراس نداشته باشید
عمده ترس بیماران، معمولا، از فرآیند بیهوشی قبل از عمل است. بیماران از خود واژه بیهوشی و مخصوصا عوارض جزئی بعد از آن میترسند. باید بدانید که شما پیش از عمل با متخصص بیهوشی (در حالت استاندارد) باید ملاقات کنید. طی این ملاقات متخصص سوالاتی درباره تاریخچه بیهوشی قبلی شما، داروهایی که مصرف میکنید و همچنین غذاهایی که به آن ها حساسیت دارید را از شما میپرسد. و درباره فرآیند بیهوشی اطلاعاتی به شما میدهد.
اما در حالت ساده درباره بیهوشی فقط این را بدانید که شما با کمک داروهای خاصی طی چند ثانیه بیهوش خواهید شد و طی عمل کوچکترین درد، ناراحتی و حتی خاطره ای از عمل به یاد نخواهید آورد. شما پس از عمل به هوش خواهید آمد اما چند ساعت طول خواهد کشید تا هوشیاری شما به به 100 درصد برسد. معمولا افراد بعدها تنها چیزی که بعد از عمل به یاد می آوند ترخیضشان از ریکاوری اتاق عمل یا بخش است.
5. هرچه میتوانید درباره روند عمل جراحی بیشتر بدانید
البته این مورد میتواند تاثیر نسبی در کاهش استرس قبل از عمل بینی داشته باشد. یعنی برخی افراد ممکن است با شنیدن آنچه که طی عمل روی بینی آن ها انجام داده میشود، استرسشان کم شود و برخی دیگر ممکن است هراس کنند. اگر میترسید که طی عمل جراح اشتباهی انجام دهد یا یکی از عوارض عمل بینی شامل شما شود، میتوانید با جراح خودتان صحبتت کنید و از او بخواهید تا هر آنچه که باید در این خصوص بدانید را برای شما توضیح دهد. با توضیحات جراح مطمئنا خیال شما از بابت آنچه در طول عمل رخ میدهد راحت خواهد شد. همچنین با جستجو در بخش مقالات سایت ما و یا سایت های مرتبط دیگر درباره عمل بینی می توانید تا حدی اطلاعات بیشتری درباره عمل بینی به دست بیاورید.
اما اگر با وجود اعتماد به جراح و پروسه عمل بینی همچنان یک اضطراب یا استرس ناشناخته دارید بهتر است که چیزی از روند عمل از جراح خود نپرسید و با سایر روش های آرامسازی ذهن، اقدام به کاهش استرس قبل از عمل بینی خود کنید.
6. خود را برای دوره نقاهت یا بهبودی بعد از عمل آماده کنید
تجربه نشان داده افرادی که پیش از عمل، خود را به طور کامل برای دوره بعد از عمل آماده کرده و به همه چیز فکر کرده اند، سطح استرسشان کم میشود. اما برعکس، برای کسی که ایده ای نسبت به دوره ریکاوری ندارند ممکن است بیشتر دچار استرس شوند. این استرس مخصوصا طی روزهای منتهی به جراحی بیشتر میشود. و تا حدی بعد از جراحی کاهش میابد. برای اینکه خود را بیشتر برای دوره نقاهت بعد از عمل بینی آماده کنید حتما سری به مقاله (مراقبت های بعد از عمل بینی) بزنید. ما در مقاله ذکر شده تمام نکات لازم (یا دست کم مهمترین نکات) را برای دوره ریکاوری شما ذکر کرده ایم. که میتواند دید شما نسبت به این دوره نسبتا طولانی را بازتر کند.
7. نگرانی از نتیجه را با «مدیریت انتظار» کم کنید
بخش زیادی از اضطراب قبل از عمل بینی به این برمیگردد که فرد تصور میکند نتیجه نهایی خیلی سریع مشخص میشود یا بعد از برداشتن گچ/اسپلینت باید همه چیز کاملاً ایدهآل باشد. واقعبینانه این است که در روزها و هفتههای اول، ورم و تغییرات طبیعی میتواند ظاهر بینی را موقتاً متفاوت نشان دهد و قضاوت زودهنگام فقط استرس را بیشتر میکند. اگر قبل از عمل، محدوده تغییرات ممکن، محدودیتهای بینی شما (مثل ضخامت پوست یا ساختار غضروف) و زمانبندی تقریبی بهتر شدن ظاهر را از جراح بپرسید، ذهن شما از «ابهام» خارج میشود و آرامتر تصمیم میگیرد.
8. یک برنامه دقیق برای هفته اول نقاهت بچینید (استرسِ بعد از عمل را قبل از عمل کم کنید)
خیلی از استرسها در اصل ترس از «بعد از عمل» است: درد، کبودی، گرفتگی بینی، خوابیدن، غذا خوردن، حمام کردن و حتی حرف زدن و خندیدن. اگر قبل از عمل، چند کار ساده را آماده کنید، روزهای اول خیلی راحتتر میگذرد: دو بالش برای خواب نیمهنشسته، غذای نرم (سوپ، پوره، ماست)، کمپرس سرد طبق دستور پزشک، دستمال نرم، و یک نفر همراه برای خرید و کارهای روزمره. آمادهسازی ذهنی و عملی برای نقاهت باعث میشود مغز شما احساس کنترل بیشتری داشته باشد و همین حس کنترل، اضطراب را کم میکند.
9. تکنیک «تنفس دیافراگمی» را از الان تمرین کنید (نسخه کوتاه ۳ دقیقهای)
وقتی مضطرب هستیم، تنفس سطحی و سریع میشود و این حالت به مغز پیام خطر میدهد؛ در نتیجه اضطراب تشدید میشود. یک تمرین بسیار ساده و قابل انجام در خانه این است: ۴ ثانیه دم آرام، ۱ ثانیه مکث، ۶ ثانیه بازدم آهسته؛ این چرخه را ۱۰ بار تکرار کنید. پژوهشها نشان میدهد تمرینهای تنفسی میتوانند به کاهش استرس و شاخصهای فیزیولوژیک مرتبط کمک کنند و برای خیلیها اثر محسوس دارد.
10. آرامسازی عضلانی پیشرونده (PMR) را شبها انجام دهید تا خواب بهتر شود
شبهای نزدیک عمل، بیخوابی و نشخوار ذهنی (فکرهای تکراری) شایع است و همین بیخوابی استرس را چند برابر میکند. آرامسازی عضلانی پیشرونده یعنی عضلات را گروهگروه چند ثانیه منقبض و بعد رها میکنید تا بدن از حالت آمادهباش خارج شود؛ این روش در مطالعات مختلف به عنوان یک راهکار غیر دارویی برای کاهش اضطراب قبل از عمل پیشنهاد شده است. اگر هر شب ۱۵ تا ۲۰ دقیقه PMR انجام دهید، معمولاً کیفیت خواب بهتر میشود و روزهای منتهی به عمل راحتتر میگذرد.
11. ترس از بیهوشی را با اطلاعات درست و گفتگو با متخصص بیهوشی کنترل کنید
ترس از بیهوشی یکی از رایجترین ترسها قبل از عمل بینی است. بهترین کار این است که دقیقاً نگرانی خودتان را مشخص کنید: «به هوش نیامدن»، «تهوع بعد از بیهوشی»، «حس خفگی»، یا «از دست دادن کنترل»؛ سپس همان را در جلسه قبل از عمل مطرح کنید تا تیم بیهوشی با توجه به شرایط شما توضیح و برنامه بدهد. طبق منابع علمی، آموزش و اطلاعرسانی قبل از جراحی (پسیوکادوکیشن/آموزش بیمار) میتواند اضطراب قبل از عمل را کاهش دهد، چون ابهام را کم میکند.
12. مصرف محتوای منفی و تجربههای افراطی را قطع کنید (سمزدایی اطلاعاتی ۷۲ ساعت قبل از عمل)
یکی از دلایل اضطراب شدید، خواندن تجربههای ترسناک و غیرقابل تعمیم در شبکههای اجتماعی است. خیلی از محتواهایی که وایرال میشوند «کیسهای نادر» یا تجربههای یک فرد با شرایط خاص هستند و اگر شما آنها را به خودتان تعمیم دهید، ذهن وارد حالت هشدار میشود. پیشنهاد عملی: از ۷۲ ساعت قبل از عمل، جستجو درباره عوارض و دیدن ویدئوهای ترسناک را متوقف کنید و فقط به توصیههای پزشک و محتوای آموزشی معتبر اکتفا کنید.
13. یک «همراه ثابت» انتخاب کنید و کارهای روز عمل را به او بسپارید
حس تنهایی در روزهای نزدیک عمل، اضطراب را بیشتر میکند، مخصوصاً اگر فرد احساس کند باید همه چیز را خودش مدیریت کند. یک نفر را از قبل مشخص کنید که روز عمل همراهتان باشد: هماهنگی رفتوآمد، نگهداری وسایل، ارتباط با خانواده و پیگیری نسخهها. داشتن حمایت اجتماعی از راهکارهای شناختهشده برای کاهش اضطراب قبل از جراحی است و باعث میشود ذهن شما آرامتر بماند.
14. اگر اضطراب خیلی شدید است، آن را «پنهان» نکنید
اگر علائمی مثل حمله پانیک، تپش قلب شدید، لرزش، بیخوابی شدید یا افکار وسواسی درباره نتیجه دارید، بهتر است قبل از عمل با پزشک مطرح کنید تا راهکار مناسب (غیردارویی یا در صورت نیاز دارویی) فقط تحت نظر متخصص انتخاب شود. هدف این نیست که شما «هیچ استرسی» نداشته باشید؛ هدف این است که اضطراب از حالت فلجکننده خارج شود و مدیریت شود
چند سوال پرتکرار برای انتهای مقاله (FAQ)
آیا استرس قبل از عمل بینی طبیعی است؟
بله. خیلی از افراد قبل از جراحی زیبایی بینی اضطراب دارند، مخصوصاً به خاطر نتیجه، بیهوشی و دوره نقاهت.
بهترین کار برای شب قبل از عمل چیست؟
کارهای فردا را آماده کنید، حمام و لباس راحت را از قبل آماده بگذارید، تمرین تنفسی یا PMR انجام دهید و محتوای استرسزا را کنار بگذارید.
از کجا بفهمم اضطرابم “زیادی” شده؟
وقتی اضطراب باعث بیخوابی شدید، حملات پانیک، ناتوانی در انجام کارهای روزمره یا تصمیمگیری میشود، بهتر است با پزشک یا مشاور سلامت روان صحبت کنید.
