انحراف بینی نوعی نقص قابل رفع است که شاید باعث گرفتگی و انسداد مزمن یکی از مجراهای بینی و یا هر دوی آنها شود. بیشتر کسانی که برای عمل انحراف بینی اقدام می کنند، در جلسات مشاوره با دکتر شمس اعلام می کنند که مشکل تنفسی آنها شبانه روزی است اما در طول شب و زمانی که دراز می کشند، شدیدتر می شود.
اگر شما هم بینی کج یا انحراف بینی دارید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
انحراف بینی چیست
زمانی که تیغه بینی یا سپتوم از شکل مستقیم و صاف خود منحرف شده و یا پیچ بخورد، بینی کج به نظر خواهد رسید. کجی بینی ممکن است به شکل C یا S و همچنین به سمت چپ یا راست صورت مایل باشد.
درجه انحراف بینی شاید به قدری ناچیز باشد که جز با دقت زیاد نتوان متوجه آن شد. اما گاهی هم این انحراف شدید و کاملا مشهود است. علاوه بر اختلال در تقارن و زیبایی صورت، انحراف بینی می تواند در تنفس فرد هم مشکلاتی را ایجاد کند.
جراحی انحراف بینی
نشانه ها و علائم انحراف بینی
بیشتر نواقص تیغه بینی علامتی ندارند و حتی شاید خودتان ندارید که دچار انحراف بینی هستید. اما در برخی موارد هم نشانه های زیر از سپتوم منحرف شده نمایان می شوند.
تنگی نفس. بسته شدن یکی از سوراخ های بینی یا هر دوی آنها راه هوا را بسته و موجب سخت تر شدن تنفس می شود.
خونریزی بینی. خشک شدن سطح تیغه بینی خطر خونریزی مکرر بینی را بالا می برد.
سردرد و احساس کوفتگی صورت. انحراف شدید تیغه بینی می تواند باعث مایل شدن بینی به سمت صورت و اعمال فشار به آن شود. علاوه بر این، اختلال در جریان هوای ورودی و خروجی بینی به سر فشار وارد می کند. همین عوامل می تواند منجر به احساس درد در سر و صورت شود.
خر و پف. انحراف سپتوم بینی ممکن است باعث بلند شدن صدای نفس ها و خروپف در خواب شود.
عفونت های سینوسی. بسته شدن راه هوای بینی فرد را در معرض عفونت سینوس ها و سینوزیت قرار می دهد.
رفع انحراف بینی با جراحی
دلیل انحراف بینی چیست
دانستن دلیل بینی کج برای انتخاب روش اصلاح آن مهم است. مشکل در استخوان ها، غضروف و بافت تشکیل دهنده بینی باعث کج شدن آن می شود. مشکلاتی مثل
- نقص مادرزادی
- شکستگی بینی بر اثر ضربه
- جراحی ناموفق بینی
- عفونت های شدید
- توده سرطانی
باعث انحراف تیغه بینی و کج به نظر رسیدن آن می شوند. و راهی برای تصمیم گیری برای انجام جراحی زیبایی برای زیبا جو است.
اصلاح انحراف بینی با جراحی
جراح بینی می تواند یکی از دو روش عمل بینی زیر را برای رفع کجی بینی یا عمل انحراف بینی به کار بگیرد.
رینوپلاستی
رینوپلاستی جراحی است که طی آن شکل بینی تغییر می کند. رینوپلاستی را با دو هدف می توان انجام داد: رینوپلاستی زیبایی که بینی برای زیباتر شدن تغییر شکل داده می شود، و رینوپلاستی عملکردی که مشکلات تنفسی و مشکلات سینوسی مادرزادی یا ناشی از جراحت را برطرف می کند. هردوی این جراحی ها را می توان تحت بیهوشی عمومی و بی حسی موضعی انجام داد و برای شدیدترین تا خفیف ترین مشکلات ظاهری و عملکردی مناسب اند.
بسته به نوع روش جراحی بینی، جراح برش های کوچکی را داخل سوراخ های بینی یا روی دیواره بین آنها ایجاد می کند. سپس از طریق همین برش ها، پوست از استخوان و غضروف زیرین جدا و تغییرات لازم (مثل کوچک و بزرگ کردن غضروف و استخوان، برش پوست و غیره) اعمال می شود.
کوچکترین تغییرات هم می توانند اثرات بزرگی در ظاهر بینی تان داشته باشند. در بیشتر موارد، نتیجه عمل انحراف بینی هم برای جراح و هم برای بیمار رضایت بخش است. عمل موفق باعث اصلاح نواقص ساختاری، برطرف کردن مشکلات تنفسی، خواب بهتر و حتی اعتماد به نفس بیشتر شود. اما گاهی عمل چندان موفق نیست و کار به جراحی ترمیمی می کشد.
عکس قبل و بعد عمل انحراف بینی
سپتوپلاستی
در سپتوپلاستی، جراح تیغه بینی را صاف می کند. سپتوپلاستی را می توان همزمان با رینوپلاستی انجام داد اما زمانی که فقط سپتوم باید صاف شود و نیازی به تغییرات دیگر نیست، سپتوپلاستی به تنهایی انجام می شود.
جراح معمولا سپتوپلاستی را تحت بیهوشی عمومی انجام می دهد. عمل انحراف بینی به روش سپتوپلاستی با ایجاد چند برش در داخل بینی شروع می شود و پس از جا بجا کردن اجزا و صاف کردن تیغه بینی، برش ها با نخ های قابل جذب دوخته می شوند.
بعد از عمل، بافت ها در طول 2 تا 4 ماه ثابت می شوند اما غضروف ها شاید تا یکسال بعد از عمل جابجایی های خیلی ریزی داشته باشند.
بهترین جراح عمل بینی
عوارض احتمالی عمل انحراف بینی
عمل انحراف بینی یک جراحی چالش برانگیز است و مانند هر جراحی بزرگ دیگر، می تواند ریسک و خطراتی مانند موارد زیر را به دنبال داشته باشد.
- خونریزی
- عفونت
- واکنش منفی به بیهوشی
- مشکلات تنفسی
- بی حسی دائمی بینی و اطراف آن
- درد، کبودی، ورم و جای زخم
- ناهموار یا نامتقارن بودن بینی و نیاز به جراحی ترمیمی
- حفره در تیغه بینی
- ضعیف شدن حس بویایی
- لخته شدن خون در فضای بینی و نیاز به خالی کردن آن
از کجا بدانم که انحراف بینی دارم
همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد، انحراف بینی ممکن است قابل مشاهده نباشد. اگر از مشکلاتی مثل خروپف، سینوزیت، خستگی بعد از خواب و یا مشکلات تنفسی رنج می برید، دکتر شاهین شمس با سال ها تجربه موفق در زمینه جراحی زیبایی و عملکردی بینی آماده تشخیص دقیق نواقص و ارائه راهنمایی هایی موثر برای درمان و رفع این مشکلات است.
اگر تصمیم دارید برای عمل انحراف بینی (سپتوپلاستی) اقدام کنید، بهتر است چند نکته کلیدی را بدانید تا با دید واقعبینانه وارد جراحی شوید و نتیجه بهتری بگیرید. مهمترین هدف سپتوپلاستی، بهبود مسیر عبور هوا و کاهش علائمی مثل گرفتگی مزمن، خروپف، خشکی و خونریزیهای مکرر ناشی از جریان هوای نامتعادل است؛ اما میزان بهبود به شدت انحراف، وضعیت شاخکهای بینی و بیماریهای همراه مثل آلرژی هم وابسته است.
آیا انحراف تیغه بینی با دارو درمان میشود؟
داروها (مثل اسپریها و داروهای ضدحساسیت) ممکن است علائم التهاب و آلرژی را کاهش دهند، اما تیغه بینی منحرف را «صاف» نمیکنند. به همین دلیل اگر مشکل اصلی شما انسداد مکانیکی به دلیل انحراف سپتوم باشد، درمان قطعی معمولاً جراحی سپتوپلاستی است. البته در بسیاری از بیماران، ترکیبی از اصلاح ساختار (جراحی) و کنترل التهاب مخاط (درمان دارویی/سبک زندگی) بهترین نتیجه را میدهد.
عمل انحراف بینی با عمل زیبایی چه فرقی دارد؟
سپتوپلاستی برای اصلاح تیغه داخلی بینی انجام میشود و تمرکز آن روی عملکرد تنفسی است. در مقابل، رینوپلاستی بیشتر برای تغییرات ظاهری انجام میشود، هرچند میتواند همزمان مشکلات عملکردی را هم بهبود دهد. اگر همزمان هم مشکل تنفسی دارید و هم از ظاهر بینی ناراضی هستید، امکان انجام «سپتورینوپلاستی» (ترکیب اصلاح سپتوم و اصلاحات ظاهری) وجود دارد و تصمیم نهایی با معاینه و بررسی دقیق گرفته میشود.
قبل از عمل انحراف بینی چه آزمایشها و بررسیهایی لازم است؟
قبل از جراحی معمولاً ارزیابی کامل پزشکی انجام میشود تا شرایط بیهوشی و جراحی ایمن باشد و ریسک خونریزی و عفونت کاهش یابد. اگر گرفتگی بینی شما دائمی است، یا سابقه سینوزیت/آلرژی دارید، بهتر است این موارد هم در مشاوره مطرح شود چون میتواند روی کیفیت تنفس بعد از عمل اثر بگذارد. در برخی بیماران، بررسی شاخکهای بینی (توربینها) هم مهم است؛ چون بزرگ بودن شاخکها میتواند حتی با وجود اصلاح سپتوم، احساس گرفتگی را ادامهدار کند.
بعد از عمل انحراف بینی چه چیزی طبیعی است؟
در چند روز اول، گرفتگی بینی، احساس فشار صورت و ترشحات خونی رقیق میتواند طبیعی باشد و معمولاً به تدریج بهتر میشود. خیلی از بیماران در هفته اول بیشتر از “کیپی” شکایت دارند تا درد، چون مخاط داخل بینی متورم است و گاهی اسپلینت یا پانسمان داخلی هم وجود دارد. بهبود قابل توجه تنفس برای بسیاری از افراد طی ۱ تا ۲ هفته اول حس میشود، اما روند ترمیم داخلی میتواند چند ماه ادامه داشته باشد و نتیجه تنفسی نهایی تدریجی کامل میشود.
مراقبتهای مهم بعد از عمل انحراف بینی (برای بهتر شدن تنفس)
-
فین نکنید و فشار ناگهانی به بینی وارد نکنید؛ این کار میتواند خونریزی و تورم را بیشتر کند.
-
شستوشوی بینی با سرم یا طبق دستور پزشک را جدی بگیرید، چون به کاهش دلمه، خشکی و گرفتگی کمک میکند.
-
چند روز اول استراحت کنید و هنگام خواب سر کمی بالاتر باشد تا تورم کمتر شود.
-
از ورزش سنگین و بلند کردن اجسام سنگین تا زمانی که پزشک اجازه نداده پرهیز کنید، چون فشار خون بالاتر میتواند خونریزی ایجاد کند.
چه زمانی میتوانم سر کار برگردم؟
بسیاری از افراد برای کارهای سبک و پشتمیزی حدود یک هفته زمان نیاز دارند، اما این عدد به نوع جراحی، شرایط بدنی و میزان گرفتگی بعد از عمل وابسته است. اگر شغل شما فعالیت سنگین دارد، معمولاً باید مدت بیشتری صبر کنید و زمان دقیق را از پزشک بگیرید. مهم این است که در هفته اول، بدن در فاز ترمیم اولیه است و بیاحتیاطی میتواند دوره نقاهت را طولانیتر کند.
عوارض احتمالی عمل انحراف بینی (واقعبینانه و شفاف)
سپتوپلاستی جزو جراحیهای کمریسک و رایج است، اما مثل هر عمل دیگری عارضه احتمالی دارد. منابع معتبر به مواردی مثل خونریزی، عفونت، تغییر موقت یا کاهش حس بویایی، سوراخ شدن تیغه بینی (Septal perforation)، هماتوم سپتوم و باقی ماندن بخشی از علائم حتی بعد از عمل اشاره میکنند. همچنین در یک مطالعه بزرگ روی هزاران بیمار، عوارضی مثل عفونت یا روند ترمیم طولانی گزارش شده و نشان میدهد پیگیری و مراقبت بعد از عمل نقش مهمی در کاهش مشکلات دارد.
سوراخ شدن تیغه بینی یعنی چه و چرا مهم است؟
سوراخ تیغه بینی (پرفوراسیون سپتوم) یک عارضه نادر اما مهم است که میتواند باعث خشکی، دلمه، خونریزیهای مکرر، سوت کشیدن هنگام نفس کشیدن و احساس گرفتگی شود. این مشکل همیشه نیاز به جراحی ندارد، اما باید توسط پزشک بررسی و مدیریت شود و مراقبتهایی مثل مرطوب نگه داشتن داخل بینی میتواند علائم را کمتر کند.
چرا بعضی افراد بعد از عمل هنوز احساس گرفتگی دارند؟
گاهی مشکل فقط انحراف تیغه نیست و عوامل دیگری مثل آلرژی، التهاب مزمن مخاط، بزرگ بودن شاخکها یا عادت تنفسی دهانی هم دخیل است. به همین دلیل ممکن است فرد بعد از صاف شدن سپتوم، نیاز به کنترل آلرژی یا درمانهای تکمیلی داشته باشد تا تنفس واقعاً “راحت” شود. اگر بعد از چند هفته همچنان انسداد قابل توجه دارید، باید معاینه شوید تا علت دقیق مشخص شود.
سوالات پرتکرار درباره عمل انحراف بینی (FAQ)
آیا عمل انحراف بینی با لیزر انجام میشود؟
در اغلب موارد اصلاح تیغه بینی به روش جراحی (سپتوپلاستی) انجام میشود و اصل درمان، صاف کردن ساختار تیغه است.
آیا سپتوپلاستی ظاهر بینی را تغییر میدهد؟
هدف سپتوپلاستی تغییر ظاهر نیست، اما در برخی افراد ممکن است تغییرات ظریف ایجاد شود؛ اگر تغییر ظاهری هم مدنظر شماست، باید درباره سپتورینوپلاستی مشورت کنید.
چه زمانی تنفس بعد از عمل بهتر میشود؟
برای بسیاری از افراد، بهبود تنفس طی ۱ تا ۲ هفته اول قابل احساس است، اما روند ترمیم داخلی و تکمیل نتیجه میتواند چند ماه زمان ببرد.
آیا امکان دارد بعد از عمل دوباره علائم برگردد؟
اگر عامل اصلی گرفتگی فقط انحراف سپتوم نبوده باشد (مثلاً آلرژی یا تورم شاخکها هم وجود داشته باشد) ممکن است بخشی از علائم باقی بماند یا برگردد و نیاز به درمان تکمیلی داشته باشید.
