بلافاصله بعد از اتمام عمل جراحی بینی، جراح ممکن است گاز، پنبه یا موارد مشابه دیگری که به آنتی بیوتیک آغشته هستند را داخل سوراخ های بینی قرار دهد. به این ها تامپون بینی گفته می شود. آن ها در واقع باندهای نرم، لطیف، بهداشتی و استریلی هستند که ممکن است بین 1 تا 4 روز داخل بینی باشند و بعد از آن خارج شوند. آنچه در این مقاله می خوانید اطلاعات سودمند و مفیدی درباره تامپون ها و کاربرد آن ها است.
تامپون بینی چیست و چرا بعد از جراحی بینی استفاده میشود؟
تامپون بینی یکی از رایجترین ابزارهایی است که پس از جراحی بینی برای کنترل خونریزی و ثابت نگه داشتن ساختار بینی استفاده میشود. تامپون معمولاً از جنس گاز، پنبه یا فومهای استریل بوده و به پماد آنتیبیوتیک یا مواد درمانی آغشته است. این وسیله بلافاصله بعد از اتمام عمل داخل سوراخهای بینی قرار داده میشود و بسته به نظر جراح، معمولاً بین ۱ تا ۴ روز نیز در محل باقی میماند.
در این مطلب همه چیز را درباره نقش تامپون، انواع آن، درد هنگام خروج، مراقبتهای بعد از خارج کردن تامپون و نکاتی که باید بدانید بهصورت کامل و کاربردی توضیح دادهایم
کاربرد تامپون بینی بعد از عمل جراحی
در طول جراحی، جراح بینی برای فرمدهی و رفع مشکلات ساختمانی، استخوان، غضروف، بافت مخاطی و تیغه بینی را دستکاری میکند. در نتیجه برخی از این بافتها از هم فاصله میگیرند و نیاز دارند برای مدتی در جای جدید خود ثابت بمانند تا روند ترمیم و چسبیدن بافتها کامل شود.
تامپون بینی به این دلیل استفاده میشود که:
۱. جلوگیری از خونریزی و هماتوم
پس از جراحی بینی خونریزی جزئی کاملاً طبیعی است. تامپون با ایجاد فشار ملایم داخل بینی، خونریزی را کنترل کرده و از جمع شدن خون اضافه جلوگیری میکند.
۲. جلوگیری از جابهجایی تیغه بینی
در بسیاری از عملها، تیغه بینی (سپتوم) اصلاح میشود. تامپون باعث میشود این بخش حساس در جای صحیح باقی بماند و کج نشود.
۳. جذب ترشحات داخل بینی
در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول بعد از عمل، بینی مقدار قابل توجهی ترشح تولید میکند. تامپون این رطوبت و خونابه را جذب کرده و محیط بینی را خشک و تمیز نگه میدارد.
۴. جلوگیری از چسبندگی داخل بینی
چسبندگی مخاطی یکی از عوارض ناخوشایند بعد از عمل است. تامپون با جدا نگه داشتن دیوارههای داخلی بینی، مانع از چسبیدن غیرطبیعی بافتها میشود.
تفاوت تامپون بینی با اسپلینت
تامپون تنها یکی از ملزومات پس از اتمام عمل بینی است و ما بلافاصله بعد از عمل به جز تامپون از لوازم دیگری مانند اسپلینت بینی نیز استفاده خواهیم کرد. به دلیل عدم آگاهی، برخی از بیماران ممکن است فکر کنند که اسپلینت همان تامپون بینی است. اما این دو با هم تفاوت زیادی دارند.
اسپلینت داخلی بینی
اسپلینت ها همانطور که در مقاله ای با همین نام نوشته ایم، ابزاری هستند که برای فیکس کردن یا ثابت نگاه داشتن بینیِ عمل شده، رو یا داخل بینی کار گذاشته میشوند. ما دو نوع اسپلینت داخلی و خارجی داریم و شاید افراد، اسپلینت داخل بینی را با تامپون اشتباه بگیریند. اما این دو با هم متفاوتند و از روی شکل بالا می توانید تفاوت آن ها را به روشنی تشخیص دهید.
انواع تامپون بینی
۱. تامپون گازی یا پنبهای
قدیمیترین نوع تامپون
جذب خون بالا
اما خروج آن میتواند کمی آزاردهندهتر باشد
۲. فومهای استریل آماده
جنس نرمتر
سایز یکدست
دارای نخ برای خارج کردن راحتتر
ایمنتر و ایجاد درد کمتر
۳. تامپون پلیوینیل استات (PVA)
جدیدترین و پیشرفتهترین مدل
بعد از ورود به بینی با رطوبت متورم میشود و تمام فضای داخلی را میپوشاند
دارای کانال هوایی برای تنفس بیمار
ثابت نگهدارندهی بسیار قوی
خروج آن آسانتر و درد کمتر
این نوع جدید بهخصوص برای بیمارانی که نمیتوانند با تامپونهای سنتی کنار بیایند انتخاب بسیار مناسبی است.
جراح بینی بعد از عمل از تامپون استفاده میکنند
خیر برخی از جراحان ترجیحشان این است که از پک و گاز داخل بینی استفاده نکنند. حتما شما هم از اطرافیانتان شنیده اید که فلان دکتر جراح، برای بیمارانش تامپون استفاده نکرده. در این خصوص باید بدانید که گذاشتن یا نگذاشتن تامپون توسط جراح، سلیقه ای نیست. بلکه در برخی موارد گذاشتن تامپون منع استفاده دارد. یعنی جراحان بینی، همگی از تامپون استفاده می کنند اما در شرایط خاص (و برای بیماران خاص) ممکن است هیچ تامپونی استفاده نشود.
برای مثال افرادی که مشکلات تنفسی دارند و یا نمی توانند به درستی از طریق دهان تنفس کنند، احتمالا نیاز به تامپون ندارند. اما به جای آن باید یک روش جایگزین وجود داشته باشد. از آنجا که تامپون بینی به راحتی جلوی تنفس از طریق بینی را می گیرد، لذا بسته بودن بینی با تامپون می تواند باعث بروز مشکلاتی مانند خشکی دهان و گلو، آسیب به مخاط بینی، سورخ شدن و یا آسیب به تیغه بینی، جابجایی تامپون، آپنه خواب و سایر آسیبهای کوچک و بزرگ می شود. جراحان به جای پک کردن بینی با این وسیله، ممکن است از بخیه های قابل جذب برای نگاه داشتن مخاط بینی استفاده کنند.
آیا کشیدن تامپون درد دارد
سابق بر این، کشیدن و خارج کردن تامپون بینی کمی دردناک بود. البته بیش از دردناک بودن، حس بدی که به بیمار داده میشد جای بحث دارد. پیش از این، بعد از اتمام عمل بینی، جراح از تامپون هایی که با گاز آماده شده بودند برای پک کردن بینی استفاده می کرد که سایز آن بزرگ بود و بیمار حین کشیده شدن ممکن بود مشکلاتی را تجربه کنند.
اما این روزها از مینی تامپون های کوچکی استفاده می شود که درون آن یک مجرای باریک هوایی رد شده و امکان تنفس بهتر را به بیمار می دهد. حین کشیدن تامپون ها نیز می توان از داروهای مسکن و ضد گرفتگی بینی استفاده کرد تا بیمار دردی احساس نکند. جدای از این، اگر بیمار همچنان درد حس کند برای او داروی مسکن معمولی تجویز می شود یا قطره های بیحس کننده موضعی اعمال می شود.
بعد از کشیدن تامپون چه کنیم
بهتر است خارج کردن یا کشیدن تامپون بینی را برای اولین بار به جراح یا دستیار او بسپارید. زیرا ممکن است خودتان ناشیانه این کار را انجام دهید و به بینی خود آسیب بزنید. بعد از خارج کردن تامپون، ما به سرم شستشو نیاز داریم تا فضای داخل سوراخ های بینی را با دقت تمیز کنیم.
برای اینکار یک سرنگ 5 سی سی بدون سرسرنگ تهیه کنید. سرم را داخل سرنگ بکشید و سپس آن را داخل بینی بریزید. محلول شستشو ممکن است وارد گلو شود که جای نگرانی نیست. شستن بینی با این سرم بهتر است که طی چند روز اول بعد از خارج شدن تامپون ادامه داشته باشد.
جمعبندی
تامپون بینی یک وسیله بسیار مؤثر برای کنترل خونریزی، جلوگیری از چسبندگی و ثابت نگهداشتن ساختار بینی بعد از جراحی است. با توجه به پیشرفت تکنولوژی، مدلهای جدید تامپون تنفس را بسیار راحتتر کرده و خروج آن نیز تقریباً بدون درد شده است. استفاده از تامپون کاملاً به تشخیص جراح و شرایط بیمار بستگی دارد و بعد از خارج کردن آن نیز رعایت مراقبتهای لازم اهمیت زیادی دارد.
