گاهی اوقات به افرادی که قصد انجام جراحی کاشت ایمپلنت دندان دارند گفته می شود باید قبل از ایمپلنت گذاری عمل جراحی لیفت سینوس انجام دهند. اینکه عمل لیفت سینوس دقیقا چیست، چگونه انجام داده می شود و اصلا چه ارتباطی با جراحی کاشت ایمپلنت دندان دارد را در این مقاله بخوانید.
سینوس لیفت چیست
لیفت سینوس یا (Sinus Lift) یک عمل جراحی در ارتباط با یکی از سینوس های صورت (سینوس ماگزیلاری در دو طرف بینی و ما بین دندان های آسیاب کوچک و آسیاب بزرگ) است. در این عمل سینوس را به بالا هدایت می کنند و زیر آن را با بافت استخوانی پر می کنند.
از آنجا که سینوس نامبرده طی این عمل به سمت بالا هدایت می شود، به عمل انجام شده لیفت سینوس یا همان بالا بردن یا بالا کشیدن سینوس گفته می شود.
این جراحی توسط یک متخصص دندانپزشکی (متخصص پریودنتیست یا متخصص لثه و یا جراح دهان، فک و صورت) انجام داده می شود.
بهترین زمانی عمل جراحی سینوس لیفت
این عمل اغلب قبل از انجام عمل جراحی کاشت ایمپلنت دندان در بیمارانی انجام می شود که می خواهند برای دندان های از دست رفته (خلفی) خود در فک بالا، ایمپلنت جایگزین کنند.
اگر برای یک مدت زمان طولانی یک یا چند دندان خلفی در فک بالا کشیده شده باشند و جای خالی آن ها پر نشده باشد، بعد از کشیدن دندان ها بافت استخوانی تحلیل می رود. این بافت استخوانی که در زیر سینوس قرار دارد، هرچه بیشتر تحلیل می رود، باعث می شود که سینوس بزرگتر شده و یا اندازه آن در بخش تحتانی افزایش پیدا کند.
در چنین حالتی اگر بخواهیم ایمپلنت بکاریم، بافت استخوانی بسیار محدودی داریم و عملا در صورت کاشت، ایمپلنت وارد سینوس شده و مشکلات بسیار زیادی برای شما ایجاد می کند.
نتیجه اینکه، باید استخوان تقویت شود تا بتوانیم ایمپلنت بکاریم. برای اینکار نیز، ما عمل لیفت سینوس انجام می دهیم. طی عمل، غشای سینوس به سمت بالا رانده می شود و زیر آن با بافت استخوانی پر می شود.
چرا استخوان فک بالا دچار تحلیل می شود
مهمترین دلایل تحلیل رفتن یا کاهش تراکم استخوان فک بالا عبارتند از:
- از دست رفتن استخوان در اثر بیماری پریودنتال ( بیماری های لثه)
- از دست دادن دندان ها در فک بالا به ویژه دندانهای پشتی یا آسیاب
- جذب مجدد استخوان به بدن در اثر از دست دادن دندان
- پایین آمدن یا پایین بودن بیش از حد سینوس ماگزیلاری
آمادگی قبل از عمل لیفت سینوس
قبل از اینکه عمل شروع شود باید مشخص شود که منبع تامین استخوان پیوندی به فک شما چیست. یعنی استخوانی که قصد داریم طی عمل برای لیفت سینوس استفاده کنیم از کجا تامین می شود؟
به طور کلی ما استخوان پیوندی را از 3 منبع تامین می کنیم:
- استخوان بدن خودمان (اتوژن)
- استخوان از یک جسد (آلوژنیک)
- استخوان گاوی (زنوگرافت یا گزنوگرافت)
استخوانی از کجای بدن برداشته می شود
اگر قرار باشد استخوان از بدن خودمان تامین شود، احتمالا آن را از استخوان لگن یا استخوان تیبیا (درشت نی در ساق پا) بر میدارند.
پس از آنکه منبع برداشت استخوان برای عمل لیفت سینوس مشخص شد، جراح دهان، فک و صورت از استخوان فک ما تصاویری تهیه می کند تا با دقت بررسی و ارزیابی کند. برای گرفتن تصاویر از اشعه ایکس، سی تی اسکن و یا نوع خاصی از اسکن های رادیولوژیک استفاده می شود.
هدف از انجام این ارزیابی ها مشخص کردن مقدار دقیق استخوان مورد نیاز برای پیوند و پر کردن زیر سینوس است.
جراحی لیفت سینوس چگونه انجام می شود
هرچند که شرح عمل در این مقاله نمی گنجد اما به صورت خلاصه مراحل آن را لیست کرده ایم:
- جراح بافت لثه را در فاصله بین دندان های آسیاب بزرگ و کوچک برش می دهد.
- بافت لثه برش داده شده بالا زده می شود تا به استخوان فک بالا دسترسی ایجاد شود
- جراح به صورت دایره وار یک سوراخ کوچک روی استخوان ایجاد یم کند.
- غشای پایین آمده سینوس ماگزیلاری به سمت بالا هدایت می شود و زیر آن بافت استخوانی ریخته می شود.
- در نهایت برش ها بسته شده، لثه بخیه می شود و عمل به اتمام می رسد.
مدت زمان دوره نقاهت
تا زمانی که استخوان پیوند شده طی این عمل به طور کامل با بافت استخوان فک هماهنگ و ترکیب نشود بعمل کاشت ایمپلنت دندان انجام داده نمی شود. حدود 4 تا 1 ماه طول خواهد کشید تا بهبودی کامل حاصل شده و سپس آماده عمل کاشت ایمپلنت شویم.
آمادگی بعد از عمل لیفت سینوس
- طی چند روز بعد از عمل لیفت سینوس ممکن است به صورت بسیار جزئی خونریزی وجود داشته باشد.
- وجود تورم در محل عمل تا مدتی بعد از عمل طبیعی است
- اغلب بیماران ناراحتی بسیار اندکی بعد از عمل تجربه می کنند
- بعد از اتمام جراحی به هیچ عنوان بینی خود را باد نکنید
- سعی کنید عطسه یا سرفه نکنید
- داروهای تجویز شده توسط متخصص را تهیه کرده و مطابق نسخه مصرف کنید
- 7 تا 10 روز بعد از عمل باید برای ارزیابی به نزد متخصص و جراح خود مراجعه کنید.
عوارض عمل لیفت سینوس
- مانند هر عمل جراحی دیگری، این عمل نیز عاری از عارضه نیست و ممکن است عوارضی داشته باشد یا خیر.
- خطر اصلی و محتملی که وجود دارد و در صورت کم تجربه بودن جراح ممکن است رخ دهد، پاره شدن غشای سینوس است. که حتی در صورت پاره شدن دوباره قابل ترمیم است.
- عفونت نیز مثل هر عمل دیگری ممکن است در عمل سینوس لیفت وجود داشته باشد با این حال بسیار غیر معمول است.
- در موارد بسیار نادر نیز ممکن است پیوند استخوان ناموفق باشد که در این صورت نیاز به عمل مجدد سینوس لیفت خواهد بود.
بعد از عمل، اگر موارد زیر را تجربه می کنید به متخصص و جراح خود اطلاع دهید
- افزایش تدریجی تورم و درد در محل عمل که طبیعتا باید طی چند رووز اول کاهش میافت.
- ادامه دار بودن خونریزی 1 تا 2 روز پس از عمل
- خونریزی (به رنگ روشن) و مداوم در حالی که خونریزی طبیعی بعد از عمل ببه صورت جزئی، تیره و با سرعت کم رخ می دهد.
- اگر فکر می کنید پیوند استخوان شما با عطیه یا سرفه جابجا شده است.
- اگر تب بالا دارید
انواع تکنیکهای لیفت سینوس
به طور کلی دو روش اصلی برای جراحی لیفت سینوس وجود دارد:
-
روش باز (Traditional Sinus Lift):
در این تکنیک جراح یک برش بزرگتر ایجاد کرده و غشای سینوس را به دقت بالا میبرد. سپس حجم زیادی از پیوند استخوان در ناحیه قرار داده میشود. این روش معمولا زمانی استفاده میشود که مقدار استخوان باقیمانده در فک بسیار کم باشد (کمتر از ۴ میلیمتر). -
روش بسته (Closed Sinus Lift):
در این روش، برش کوچکتری در محل ایمپلنت ایجاد میشود و با ابزارهای خاص غشای سینوس به آرامی بالا برده میشود. سپس مقدار محدودی از استخوان در محل تزریق میگردد. این روش برای بیمارانی که هنوز مقداری استخوان کافی (بیش از ۵ میلیمتر) دارند، مناسبتر است و دوره نقاهت کوتاهتری دارد.
چه کسانی کاندیدای لیفت سینوس هستند؟
همه بیماران نیاز به این جراحی ندارند. لیفت سینوس معمولا برای کسانی توصیه میشود که:
-
استخوان فک بالای آنها تراکم یا ارتفاع کافی برای نگهداری ایمپلنت ندارد.
-
چندین سال از کشیدن دندانهای خلفی آنها گذشته و استخوان تحلیل رفته است.
-
به دلیل بیماریهای لثه یا عفونتهای قبلی، استخوان فک ضعیف شده است.
-
ساختار سینوسهای آنها به طور طبیعی پایینتر از حد معمول قرار دارد.
مراقبتهای بعد از لیفت سینوس
رعایت توصیههای مراقبتی پس از جراحی نقش مهمی در موفقیت درمان دارد:
-
از کشیدن سیگار و مصرف الکل خودداری کنید، زیرا روند ترمیم را به تأخیر میاندازند.
-
از مصرف غذاهای سفت، داغ یا ادویهدار در روزهای ابتدایی پرهیز کنید.
-
بهداشت دهان و دندان را با دقت بیشتری رعایت کنید، اما از مسواک زدن مستقیم محل جراحی تا چند روز اول خودداری نمایید.
-
استفاده از دهانشویههای ضدعفونیکننده طبق دستور پزشک توصیه میشود.
-
خوابیدن به پهلوی مخالف محل جراحی به کاهش تورم کمک میکند.
موفقیت و طول عمر ایمپلنت پس از لیفت سینوس
تحقیقات نشان میدهد که میزان موفقیت ایمپلنتهایی که پس از لیفت سینوس انجام میشوند، بسیار بالاست و در صورت انتخاب جراح ماهر و رعایت توصیههای پس از عمل، تفاوت چندانی با ایمپلنتهای معمولی ندارد. به طور میانگین، ایمپلنتها پس از این جراحی میتوانند بیش از ۱۵ سال ماندگاری داشته باشند.
خطرات احتمالی و مدیریت آنها
هرچند عوارض این عمل نادر است، اما آگاهی بیمار از آنها ضروری است:
-
سوراخ شدن غشای سینوس: شایعترین عارضه است که معمولا توسط جراح ترمیم میشود.
-
عفونت: رعایت بهداشت و مصرف داروهای آنتیبیوتیک تجویزی از این مشکل پیشگیری میکند.
-
جذب ناقص پیوند استخوان: ممکن است در برخی بیماران پیوند به طور کامل با استخوان طبیعی ترکیب نشود. در این شرایط، جراحی مجدد نیاز خواهد بود.
تفاوت لیفت سینوس با دیگر روشهای پیوند استخوان
باید توجه داشت که لیفت سینوس تنها یکی از روشهای پیوند استخوان است. در برخی موارد، پیوند استخوان ساده یا استفاده از مواد جایگزین کافی است و نیازی به لیفت سینوس وجود ندارد. اما وقتی مشکل اصلی در فک بالا و نزدیکی به سینوس باشد، تنها راه مطمئن و ماندگار همین عمل است.
نقش تکنولوژیهای جدید در لیفت سینوس
امروزه استفاده از سیتیاسکن سهبعدی (CBCT) و ابزارهای جراحی پیشرفته باعث شده است که دقت این عمل به طور چشمگیری افزایش یابد. همچنین استفاده از مواد زیستی جدید برای پیوند استخوان باعث بهبود سریعتر و درصد موفقیت بالاتر شده است. برخی جراحان نیز از روشهای کمتهاجمی با حداقل برش استفاده میکنند که راحتی بیشتری برای بیمار به همراه دارد.
نکات کلیدی برای بیماران
-
انتخاب یک جراح با تجربه مهمترین عامل موفقیت عمل است.
-
پیش از جراحی باید تمامی مشکلات لثه و دندانهای مجاور برطرف شود.
-
صبر و پیگیری منظم در جلسات بعد از عمل، تضمینکننده نتیجه نهایی است.
-
در صورت رعایت مراقبتهای صحیح، ایمپلنتهای دندانی پس از لیفت سینوس عملکردی کاملا مشابه دندانهای طبیعی خواهند داشت.
